Nauka finansów

Już od XVI w. finanse publiczne były przedmiotem badań naukowych. Rozwój nauk finansowych oraz koncepcji badawczych był przy tym paralelny z ewolucją zakresu i celów finansów publicznych. Można też stwierdzić, że niejako równolegle powstawały prace dotyczące całościowego spojrzenia na finanse publiczne oraz prace dotyczące tylko ich aspektów (dziedzin). Różne były też metody badawcze stosowane w badaniach zjawisk finansowych.

Dla celów porządkujących można podzielić nauki finansowe na: opisowe nauki statyczne (np. statystyka finansowa), historyczne (np. historia finansów), teoretyczne (np. teoria finansów) i prakty-czne (np. nauka prawa finansowego i polityki finansowej) – zob. L. Kurowski, M. Weralski, Prawo finansowe, Warszawa 1973, s. 39 i nast.

Klasyfikując nauki finansowe wypada przypomnieć uwagi M. Weralskiego, iż za samodzielną naukę należy uznawać tę dziedzinę wiedzy, która przy wszelkich cechach odrębności może się wykazać odpowiednim dorobkiem naukowym (M. Weralski, Finanse i prawo finansowe, Warszawa 1984, s. 7 i nast.). Dlatego zasadne jest raczej mówienie o pracach z zakresu takich dziedzin, jak: historia finansów, socjologia finansowa, psychologia finansowa, czy nawet polityka finansowa, niż o odrębności tych dziedzin nauki.

W krajach z gospodarką rynkową nauka badająca całość zjawisk finansów publicznych od dawna występuje jako odrębna dyscyplina, pod nazwą nauki finansów (lub nauki o finansach). Na początku XX w. przedmiotem jej zainteresowania były przede wszystkim środki, przy pomocy których państwo gromadziło niezbędne dochody na pokrycie wydatków publicznych. Środki te miały formę konstrukcji prawnych i realizowano je głównie przy zastosowaniu prawem określonych procedur. Dlatego dominującą metodą badania zjawisk finansowych była wówczas metoda formalno-prawna, a samą koncepcję nauki finansów publicznych nazywano jurydyczną.

Leave a Reply