Nowe wyzwania przed parlamentami narodowymi – ciąg dalszy

Stosowanie rozwiązań przyjętych w Traktacie z Lizbony może i powinno przyczynić się do pogłębienia kontroli demokratycznej nad działaniami instytucji unijnych. W trzydziestoletniej historii funkcjonowania Parlamentu Europejskiego można zauważyć pewne symptomatyczne zjawiska.

Pierwsze bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego w 1979 r. spowodowały osłabienie roli parlamentów narodowych. Wejście w życie Jednolitego Aktu Europejskiego w 1987 r. niosło za sobą obowiązek implementowania do prawa narodowego ok. 300 wspólnotowych aktów prawnych w celu realizacji założeń rynku wewnętrznego. Nie łączyło się to jednak z przeniesieniem uprawnień prawodawczych z forum narodowego do Parlamentu Europejskiego, oznaczało więc dalsze osłabianie roli parlamentów narodowych.

Te tendencje zmieniło przyjęcie w 1992 r., wraz z Traktatem z Maastricht, Deklaracji dotyczącej roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej. Zmiana ta polegała na wezwaniu do intensyfikacji kontaktów między parlamentami narodowymi a Parlamentem Europejskim oraz na przekazywaniu parlamentom narodowym do konsultacji propozycji legislacyjnych Komisji Europejskiej.

Traktat z Amsterdamu (który wszedł w życie w 1999 r.) miał znaczenie fundamentalne jeśli chodzi o zmianę roli parlamentów narodowych członków UE: zawierał on specjalny Protokół, w którym m.in. Komisja Europejska została zobowiązana do umożliwienia parlamentom narodowym przekazywania opinii na temat propozycji wspólnotowych aktów prawnych oraz ich weryfikacji pod względem przestrzegania zasady subsydiarności. Traktat ten powołał COSAC, czyli Konferencję Organów Wyspecjalizowanych w Sprawach Europejskich.

Z kolei Traktat z Nicei, który wszedł w życie w 2003 r., zawierał Deklarację w sprawie Przyszłości Unii, w której ponownie podkreślano konieczność doprecyzowania roli parlamentów narodowych w budowaniu Unii Europejskiej. Deklaracja z Laeken (z grudnia 2001 r.) proponowała trzy obszary działań parlamentów narodowych:

– stworzenie nowej instytucji reprezentującej parlamenty narodowe – zostało to odrzucone przez większość państw członkowskich

– przyznanie parlamentom narodowym kompetencji w obszarach działań europejskich pozostających poza zakresem kompetencji Parlamentu Europejskiego

– przyznanie parlamentom krajowym możliwości uczestniczenia w mechanizmie kontrolnym przestrzegania zasad partycypacji.

Leave a Reply