Obowiązek podatkowy

Może jednak okazać się, że obowiązek podatkowy dotyczy Jana Kowalskiego, ponieważ osiąga on dochód, lecz jednocześnie nie powstaje po jego stronie zobowiązanie podatkowe, ponieważ rozmiary dochodu (podstawa opodatkowania, wyłączenia, zwolnienia) i inne okoliczności (np. zastosowane ulgi) nie uzasadniają powstania zobowiązania. Można zresztą nie ustalić go również z innych przyczyn, np. z powodu przedawnienia wymiaru, zaniechania ustalania lub poboru zobowiązania podatkowego.

Obowiązek podatkowy może mieć charakter podstawowy lub instrumen-talny. W pierwszym wypadku oznacza on przesunięcie środków pieniężnych od podatnika do budżetu, co nie zawsze – ze względu na możliwość przerzucania podatków – jest równoznaczne z ponoszeniem faktycznego ciężaru podatkowego. W drugim wypadku chodzi o obowiązki, które służą do właściwego ukształtowania się obowiązku podstawowego. Są to obowiązki o charakterze materialnym (np. dokonanie rejestracji podatkowej, złożenie zeznań podatkowych) i o charakterze proceduralnym (np. obowiązek wystawiania i przechowywania rachunków, udo-stępnianie dokumentów organom podatkowym). Innymi słowy – obowiązek podat-kowy to nie tylko obowiązek świadczenia pieniężnego, lecz także inne obowiązki, których realizacja ma doprowadzić do stwierdzenia, czy w konkretnym stosunku prawnopodatkowym istnieje obowiązek podstawowy, do kogo odnosi się i jakie są jego rozmiary (wysokość podatku).

Zobowiązanie podatkowe odróżnia się od obowiązku podatkowego tym, że stanowi jego indywidualizację w odniesieniu do obowiązku podatkowego i jego rozmiarów wobec konkretnego podmiotu. Nie każdy obowiązek podatkowy powoduje powstanie zobowiązania podatkowego, natomiast każde zobowiązanie podatkowe stanowi normatywne następstwo istnienia obowiązku podatkowego. Zobowiązanie podatkowe jest odmianą zobowiązania finansowego, jako zobowiązania publiczno-prawnego.

Leave a Reply