Państwowa Komisja Planowania Gospodarczego

Aparat skarbowy był zbudowany na zasadzie dwuinstancyjności. W pierwszej instancji działały: urzędy podatków i opłat skarbowych, urzędy akcyz i monopoli skarbowych, urzędy kontroli skarbowej, kasy skarbowe, urzędy celne i straż graniczna. Natomiast w drugiej instancji występowały izby skarbowe i dyrekcje ceł.

Po II wojnie światowej początkowo utrzymywano przedwojenną strukturę administracji finansów publicznych. Tworzenie się jednak nowego ustroju politycznego i gospodarczego nie pozostawało bez wpływu na dotychczasowe rozwiązania. Minister Skarbu tracił swe władztwo w obronie spraw pieniężno-kredyto- wych (na rzecz centralnego banku państwa) oraz w dziedzinie planowania finansowego i przedsiębiorstw państwowych. W 1950 r. urząd Ministra Skarbu został przekształcony w urząd Ministra Finansów. Rozpoczął się okres gospodarki sterowanej dyrektywnie przez państwo. Głównymi instrumentami sterowania nie były jednak finanse. Stąd rola Ministra Finansów i jego aparatu była ograniczona na rzecz Państwowej Komisjia Planowania Gospodarczego, a potem Komisji Plano- waia przy Radzie Ministrów. Organ ten spełniał rolę superministerstwa, przetwarzającego bezpośrednio dyrektywy polityczne w nakazy administracyjne i zadania planowe. Rolą Ministra Finansów i jego aparatu było rozdzielenie tych zadań i ich finansowanie oraz kontrolowanie finansów. Minister Finansów miał więc pozycję nadrzędną funkcjonalnie wobec pozostałych ministrów i urzędów centralnych oraz organów lokalnych. Dysponował przeto rozległą administracją centralną i terenową. Obejmowała ona sferę budżetową, podatkową, celną, dewizową, ubezpieczeniową, bankową i kontrolę finansową.

W miarę decentralizacji zakres zadań ministra finansów zaczął ulegać zmia-nom, co nie wymagało jednak nawet uchwalenia nowej ustawy. Kształtował się bowiem nowy układ organizacyjny w zarządzaniu finansami publicznymi.

Leave a Reply