Podstawowe źródło prawa finansowego

Podstawowym źródłem prawa finansowego – poza konstytucją – są ustawy. Regulują one odrębnie uprawnienia i obowiązki finansowe oraz ich realizację w odniesieniu do różnych sfer działalności finansowej. Są to więc ustawy odnoszące się do prawa budżetowego w sensie ścisłym, jak i do prawa o wydatkach i dochodach budżetowych, a także ustawy określające prawo celne i prawo dewizowe oraz prawo bankowe. Ustawa reguluje również zasady gospodarki finansowej podmiotów gospodarczych. Najgorzej przedstawia się natomiast kwestia regulacji prawa walutowego, ponieważ podstawę prawną stanowi tutaj dekret z 1950 r. Większość wymienionych ustaw ma liczne zmiany, które nie zawsze w porę są

ujmowane w teksty jednolite. Poza tym, część regulacji ustawowych dotyczących finansów zawarta jest w ustawach o charakterze ustrojowym (np. w ustawie o samorządzie terytorialnym), bądź też w ustawach, które są wymieniane jako źródła prawa innych gałęzi prawa (np. wydatki budżetowe w sferze prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz prawa administracyjnego, prawa rodzinnego itd.). Szczególny charakter ma także ustawa budżetowa, która obowiązuje przez jeden rok jest przy tym podejmowana według specjalnej procedury i zawiera specyficzną treść (patrz szerzej część II rozdział 2).

Pozytywnym objawem przemian zachodzących z legislacji prawa finansowego stało się przyjęcie wreszcie zasady, że podstawowym aktem wykonawczym do ustawy jest rozporządzenie. Ta forma dominuje obecnie wśród aktów wykonawczych, wypierając zarządzenia i inne akty niższej rangi. W prawie podatkowym utrzymuje się niestety praktyka wydawania aktów wykonawczych Ministra Finansów pod nazwą „decyzji”, które nie są oczywiście decyzjami w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnotować trzeba także generalną poprawę stanu publikacji aktów prawnych z dziedziny finansów oraz większą troskę o ich jakość.

Leave a Reply