Prawo akcyzowe

Nie było więc skodyfikowanego prawa akcyzowego. Pobieranie akcyz odbywało się w trybie specjalnej organizacji (urzędy akcyzowe) i według specjalnych zasad kontroli i nadzoru. Wpływy z akcyz stanowiły ok. 10% całości dochodów skarbowych.

W pierwszych latach Polski Ludowej utrzymano pobieranie większości akcyz, rezygnując jedynie z akcyz mało wydajnych finansowo. Przeprowadzono kodyfikację prawodawstwa akcyzowego (dekret z 3 lutego 1947 r. – Prawo akcyzowe, Dz. U.R.P. Nr 29, poz. 122) w sensie formalnym i proceduralnym (dekret z 3 lutego 1947 r. o postępowaniu akcyzowym, Dz. U.R.P. Nr 29, poz. 123).

Problem odrębności akcyz i opłat monopolowych w sferze opodatkowania artykułów żywnościowych i pokrewnych zaczął się komplikować w związku z rozszerzaniem się państwowego sektora gospodarczego, gdy działające w jego ramach przedsiębiorstwa nowo tworzone lub znacjonalizowane objęły produkcję, których konsumpcja podlegała uprzednio opodatkowaniu akcyzowemu. Fakt wytwarzania „produktów akcyzowych” przez przedsiębiorstwa państwowe nie mógł stanowić podstawy do zrezygnowania przez państwo z pobierania od nich podatków konsumpcyjnych, skoro od takich produktów wytwarzanych w przedsiębiorstwach prywatnych akcyzy były pobierane. Ceny produktów akcyzowych wytwarzanych w przedsiębiorstwach państwowych nie obniżano zatem, utrzymując nadal tkwiące w nich opodatkowanie konsumpcji. Wyłonił się więc problem przejmowania przez budżet podatku mieszczącego się w cenach stosowanych przez państwo, przez państwowe przedsiębiorstwa produkcyjne. Problem ten rozwiązano w ten sposób, iż od 1950 r. zrezygnowano formalnie z poboru akcyz, a merytorycznie funkcję akcyz przejął podatek obrotowy. Stan ten utrzymywał się do czasu wprowadzenia do naszego systemu podatku od towarów i usług.

Leave a Reply