Przerzucanie podatków

Zjawisko to wymaga dodatkowych wyjaśnień, ponieważ istnieje bogata literatura przerzucalności podatków (por. Z. Jaśkiewicz, Przerzucalność podatków w polskim systemie podatkowym, /w:/ Studia podatkowe i budżetowe, Toruń 1964 A. Gomułowicz, Przerzucalność podatku obrotowego w PRL, Poznań 1988 W. Łączkowski, Przerzucanie podatków, /w:/ Studia z zakresu polityki finansowej i prawa finansowego, Wrocław 1992).

Przerzucanie podatków polega na tym, że opodatkowany tylko formalnie jest podatnikiem, gdyż w rzeczywistości ma możliwość legalnego przesunięcia ciężaru podatkowego na inne osoby. Wyróżnia się kilka rodzajów przerzucania podatków. Może ono mieć charakter ustawowy (gdy ustawodawca nakazuje lub dozwala na przerzucenie ciężaru podatkowego) lub faktyczny (gdy przerzucanie następuje bez woli ustawodawcy). Przerzucanie może być zupełne (cały ciężar podatkowy) lub częściowe. Wreszcie przerzucanie wyraża pewien ruch: przerzucanie w przód powoduje wzrost ceny zbywanych przez podatnika towarów i usług, natomiast przerzucanie w tył powoduje obniżenie cen produktów i usług nabywanych przez podatnika (m.in. obniżanie płac robotników, obniżanie cen nabywanego surowca). W obyydwu wypadkach przyczyną przerzucania jest nałożenie podatku, wywołujące reakcję opodatkowanego. Skutkiem jest natomiast zmiana ceny.

Podział podatków na bezpośrednie i pośrednie opiera się również na kryterium zdolności podatnika, zależnie od bezpośredniego lub pośredniego stosunku między źródłem a przedmiotem podatku. Podatki nakładane wprost na źródło są w tym ujęciu podatkami bezpośrednimi (podatki dochodowe i majątkowe), natomiast podatki nakładane na źródło za pośrednictwem obrotu ujawniającego zdolność płatniczą pośrednio są podatkami pośrednimi (podatki przychodowe i konsumpcyjne).

Leave a Reply