Silna Europa potrzebuje silnej demokracji

Unia Europejska (UE) nie jest dziś w najlepszej kondycji. Spadkowi zaufania obywatelek i obywateli do złożonego systemu politycznego Wspólnoty towarzyszy wzrost oczekiwań odnośnie do jej zdolności rozwiązywania codziennych problemów. Pytanie o przyszłość integracji europejskiej jest jednak kwestią „jak”, a nie „czy”. Nawet w obliczu trwającego dziś najcięższego kryzysu gospodarczego doby powojennej, globalnych problemów klimatycznych i ekologicznych, międzynarodowych zagrożeń, takich jak terroryzm i przestępczość zorganizowana, czy transgranicznych strumieni migrantów – widać wyraźnie, że państwa członkowskie UE tylko razem są zdolne do skutecznego działania. Jednakże warunkiem koniecznym efektywności Unii jest jej demokratyczna legitymacja. Doświadczenie Europy wskazuje, że bez tej legitymacji, objawiającej się zaufaniem obywatelek i obywateli, żaden ustrój polityczny nie może przetrwać. W przypadku UE nie chodzi o stosowanie do jej ustroju politycznego wzorców legitymacji demokratycznej praktykowanych w państwach narodowych. Mimo jednak różnic w nich występujących jeden element jest bez wątpienia wspólny – parlamentaryzacja. W przypadku UE to rola Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajowych jest czynnikiem decydującym o ustroju Unii, a co za tym idzie, jej wiarygodności.

Parlamentaryzacja UE wzmacnia się, lecz jednocześnie ewoluuje, dlatego pozostaje kwestią otwartą, kiedy i jaką formę ostatecznie przyjmie. Jej zasadniczy element – Parlament Europejski – w tym roku obchodzi trzydziestolecie wyborów bezpośrednich. Dotychczas zwiększaniu kompetencji organów międzyrządowych i wykonawczych UE towarzyszyło z reguły wzmacnianie partycypacji Parlamentu Europejskiego, które dokonywane było w drodze zmian prawa pierwotnego. Obecnie Parlament Europejski decyduje na równi z Radą już w dwóch trzecich wszystkich procesów ustawodawczych. Po wejściu w życie Traktatu z Lizbony po raz kolejny zwiększona zostanie liczba obszarów polityki, w których Parlament jest współustawo- dawcą, dzięki czemu m.in. jego kompetencje budżetowe i funkcja elekcyjna zostaną wzmocnione.

Leave a Reply