Współczesne konstrukcje podatku dochodowego

Bezsporne było jedynie to, że dochód podatkowy tworzą wpływy pieniężne uzyskiwane przez jednostkę w oznaczonym czasie, stanowiące nadwyżkę nad kosztami ich uzyskania i ściśle powiązane z osobą je uzyskującą. Natomiast wątpliwości i rozbieżności polegały na tym, czy dochód stanowią nadwyżki z każdego źródła przychodów, czy też powinny mieć charakter periodyczny lub stały, czy wreszcie dochodem są zasoby konsumowane lub akumulowane (np. oszczędności).

Ustawodawcy poszczególnych państw przyjmowali różne konstrukcje prawne podatku dochodowego. Najwcześniej powstała konstrukcja angielskiego podatku dochodowego, który objął pięć ceduł grupujących źródła przychodu. Dochody z każdej ceduły (tzw. dochody cząstkowe) podlegały opodatkowaniu według różnych stawek, chociaż nie zawsze na zasadzie progresji. Suma dochodów cząstkowych stanowiła dochód ogólny, który po uwzględnieniu minimum egzystencji był dodatkowo obciążony (tzw. supertax).

W Niemczech znalazł zastosowanie podatek dochodowy globalny, bez podziału na ceduły, chociaż o zróżnicowanych stawkach progresywnych dla dochodów z niektórych źródeł (np. z płac).

Pośrednia konstrukcja powstała we Francji. Starano się tam połączyć w jedną całość szereg podatków cedularnych, które miały przeważnie charakter podatków przychodowych. Jednocześnie za przykładem Anglii wprowadzono ogólny, progresywny podatek, obciążający cały dochód powyżej pewnego minimum.

Współczesne konstrukcje podatku dochodowego, dominującego w każdym systemie podatkowym, są kolejnymi wersjami podatków dochodowych wykształ-conych w Anglii, Niemczech i we Francji. Znaczną ewolucję przeszła również konstrukcja polskich podatków dochodowych. Ich obecny kształt jest już zbliżony do rozwiązań stosowanych w gospodarce, rynkowej, chociaż odznacza się zbyt dużym fiskalizmem.

Leave a Reply