Zadania parlamentów narodowych w świetle Traktatu z Lizbony

Traktat z Lizbony zawiera szereg istotnych propozycji wzmacniających rolę parlamentów narodowych w sprawach Unii Europejskiej:

– z 6 do 8 tygodni wydłuża okres na dostarczenie przez parlamenty narodowe uzasadnionej opinii w sprawie projektu aktu prawnego w procesie monitorowania przestrzegania zasady pomocniczości

– wprowadza zmiany w procedowaniu Komisji Europejskiej, która w przypadku podjęcia decyzji o utrzymaniu aktu prawnego, pomimo zakwestionowania przez wymaganą liczbę parlamentów narodowych, będzie musiała przedstawić opinię uzasadniającą zgodność aktu z zasadą pomocniczości. Opinia ta, wraz z opiniami parlamentów narodowych, będzie brana pod uwagę w procesie legislacyjnym

– przyjmuje mechanizm kontroli przestrzegania zasady pomocniczości, zgodnie z Protokołem nr 2 w sprawie stosowania zasady pomocniczości i proporcjonalności

– przyznaje parlamentom narodowym prawo pośredniego wnoszenia do Trybunału Sprawiedliwości UE skarg na nieważność aktu prawnego z traktatami, z uwagi na naruszenie zasady pomocniczości

– wprowadza do nowego Tytułu II (Postanowienia o zasadach demokratycznych) nowy artykuł 12 TUE, poświęcony roli parlamentów narodowych, w którym normuje wszystkie traktatowe prerogatywy parlamentów narodowych.

Zadania parlamentów narodowych w świetle Traktatu z Lizbony część 2

W Traktacie z Lizbony przyznaje się znaczące kompetencje parlamentom narodowym. Już teraz zresztą, na zasadzie treningu, niektóre z tych przepisów są stosowane w praktyce. Do najważniejszych należy zaliczyć kontrolę stosowania zasady pomocniczości i proporcjonalności. To parlamenty narodowe będą badały, czy proponowane rozwiązania legislacyjne nie pozostawiają zbyt wiele kompetencji instytucjom unijnym.

Rodzą się też zasadnicze pytania, na które trzeba odpowiedzieć jeszcze przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony:

– Czy jesteśmy dobrze przygotowani do nowych możliwości, które daje nam Traktat z Lizbony? Czy potrafimy efektywnie i szybko opiniować najważniejsze propozycje Komisji Europejskiej? Zauważa się często wielki pośpiech w procedowaniu – czasem nawet omijane są procedury opiniowania przez parlamenty narodowe.

– Jaka jest dotychczasowa skuteczność naszych opinii wysyłanych do Komisji Europejskiej i czy są one w ogóle brane pod uwagę?

– Czy w Polsce wystarczające jest zaplecze eksperckie – tak w Sejmie, jak i w Senacie? A może należałoby powołać tzw. wielką komisję sejmowo-senacką (co wymaga zmiany Konstytucji)?

– Jak powinno wyglądać efektywniejsze współdziałanie pomiędzy rządem, parlamentem (komisje spraw unijnych, a także komisje branżowe), eurodeputowanymi (dziś niektórzy z nich uczestniczą w posiedzeniu komisji, ale tylko na czas złożenia podpisu na liście obecności), Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim?

Ze wszystkich kompetencji przekazywanych do parlamentów narodowych najistotniejsze jest sprawdzanie przestrzegania zasady pomocniczości i proporcjonalności.

Nie ulega wątpliwości, że nasze pięcioletnie doświadczenie, jeśli chodzi o funkcjonowanie w Unii Europejskiej, powinno zostać lepiej spożytkowane w zakresie korzystania z możliwości, które nam da Traktat z Lizbony. Kilka uwag natury politologicznej w związku z wynikami wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku1

Leave a Reply